कमेंट्स, Posts आणि तुमचा पहिला छोटा समुदाय

सुरुवातीची प्रत्येक कमेंट म्हणजे तुम्हाला निवडणारी एक व्यक्ती

YouTube च्या क्रिएटर टिप्स सांगतात की एखाद्या कमेंटला heart देणं हा चाहत्यांची निष्ठा (loyalty) वाढवण्याचा आणि तुम्हाला प्रेक्षकांची कदर आहे हे दाखवण्याचा झटपट मार्ग आहे. उत्तर दिल्याने प्रेक्षकांना कळतं की तुम्ही त्यांचं ऐकताय, आणि त्यांना काय वाटतं यात तुम्हाला रस आहे ^[1].

तुम्ही एखाद्या कमेंटला heart दिलंत, ती pin केलीत किंवा तिला उत्तर दिलंत, तर कमेंट करणाऱ्याला notification जाऊ शकतं. ते त्याच्या settings वर अवलंबून असतं. कमेंट्सवरचे likes आणि dislikes निनावी असतात, आणि तुम्ही एखाद्याच्या कमेंटला dislike केलंत तरी त्याला ते कळवलं जात नाही ^[2].

छोट्या channel वर तुम्ही अनेकदा प्रत्येक कमेंटला उत्तर देऊ शकता. प्रेक्षकाचं नाव घ्या, त्याने जे विचारलं त्याचं उत्तर द्या, आणि त्याने ज्या भाषेत लिहिलं त्याच भाषेत उत्तर द्या, मग ती मराठी असो, हिंदी असो, Hinglish असो किंवा इंग्रजी. काही उत्तरांच्या शेवटी एक छोटा प्रश्न विचारा, उदाहरणार्थ "गूळ घालून करून पाहिलंत का?", म्हणजे गप्पा पुढे चालू राहतील.

एक pinned प्रश्न

Pin केल्याने एक कमेंट तुमच्या कमेंट्सच्या सगळ्यात वर राहते. YouTube च्या टिप्स सांगतात की स्वतःची कमेंट pin करणं हा प्रेक्षकांना प्रश्न विचारण्याचा, व्हिडिओतली एखादी गोष्ट स्पष्ट करण्याचा, एखाद्या क्षणाची उत्सुकता वाढवण्याचा, किंवा पाहिल्याबद्दल आभार मानण्याचा चांगला मार्ग आहे ^[1].

Pin करण्यासाठी तुमच्या channel ला advanced features (YouTube ची काही जास्तीची tools) मिळालेली असायला हवीत [s3,s4]. एका वेळी फक्त एकच कमेंट pin करता येते, त्यामुळे नवी कमेंट pin केली की ती आधीच्या pinned कमेंटची जागा घेते ^[3]. फक्त channel चा मालकच pin करू शकतो. तुमचे moderators pin करू शकत नाहीत ^[5].

Advanced features कशी मिळतात, हे धडा 6 मध्ये सांगितलं आहे. प्रत्येक व्हिडिओसाठी नवा pinned प्रश्न लिहा, उदाहरणार्थ "पुढे काय बनवू: थालीपीठ की साबुदाणा खिचडी?" दोन स्पष्ट पर्याय असले की फोनवर उत्तर देणं सोपं जातं. अजून advanced features नाहीत? मग हाच प्रश्न व्हिडिओच्या शेवटाकडे मोठ्याने विचारा.

YouTube ने किती कमेंट्स अडवून ठेवाव्यात, ते निवडा

कमेंट्स चालू असतील, तर तुम्ही त्या व्हिडिओसाठी comment moderation level (कमेंट्सवर किती कडक नजर ठेवायची याची पातळी) निवडता ^[6]:

काय अडवलं गेलं ते तपासा

कोणत्या कमेंट्स अडवायच्या हे ठरवण्यासाठी Basic आणि Strict AI वापरतात, त्यामुळे त्यांचा निर्णय दर वेळी बरोबरच असेल असं नाही. अडवलेल्या कमेंट्स YouTube Studio मध्ये 60 दिवसांपर्यंत राहतात, आणि तुम्ही approve केल्याशिवाय त्या public होत नाहीत. प्रत्येक कमेंट तुम्ही approve करू शकता, काढून टाकू शकता किंवा तिच्याकडे दुर्लक्ष करू शकता ^[6].

त्या तपासण्यासाठी YouTube Studio मधलं Comments (कमेंट्स) पेज उघडा, आणि त्यातला Held (अडवलेल्या कमेंट्स) टॅब उघडा ^[6].

छोट्या channel साठी Basic ही चांगली सुरुवात आहे. आठवड्यातून एक-दोनदा Held टॅब तपासा, म्हणजे एखादी प्रेमळ कमेंट कित्येक दिवस वाट बघत राहणार नाही.

Blocked words, आणि एखाद्याला गुपचूप लपवणं

तुम्ही blocked words आणि phrases (अडवायचे शब्द आणि शब्दसमूह) यांची यादी ठेवू शकता. हे शब्द असलेल्या किंवा त्यांच्याशी जवळपास जुळणाऱ्या कमेंट्स 60 दिवसांपर्यंत अडवून ठेवल्या जाऊ शकतात. फक्त तुमच्या approved users (मान्य केलेले users) यादीतल्या लोकांच्या कमेंट्सना हे लागू होत नाही. Links असलेल्या कमेंट्सही तुम्ही अडवून ठेवू शकता ^[6].

Blocked words, लपवलेले users आणि links अडवण्याचा पर्याय, हे सगळं तुमच्या सगळ्या व्हिडिओंना आणि तुमच्या channel च्या home page ला लागू होतं. फक्त एका व्हिडिओसाठी ते लावता येत नाहीत ^[6].

मराठी, हिंदी आणि इंग्रजीतले नेहमीचे शिवीगाळीचे शब्द जोडा. प्रत्येक शब्द देवनागरीत आणि रोमन अक्षरांत जोडा, आणि त्याची नेहमीची चुकीची spellings सुद्धा, कारण लोक दोन्ही प्रकारे type करतात. Links अडवल्याने धडा 4 मध्ये पाहिलेल्या spam आणि फसवणुकीच्या बऱ्याच कमेंट्सही अडकतात.

एखाद्या व्यक्तीला लपवण्यासाठी तिच्या कमेंटशेजारी More (आणखी) निवडा, आणि मग Hide from channel (channel वरून लपवा) निवडा. त्या व्यक्तीला हे कळवलं जात नाही. तिच्या कमेंट्स, live chats आणि posts तुमच्या channel वर दिसणं बंद होतं, आणि ती तुमच्या व्हिडिओंच्या clips बनवू शकत नाही ^[7].

YouTube channel असलेली कोणतीही व्यक्ती तुमची comment moderator (कमेंट्स सांभाळणारी व्यक्ती) होऊ शकते. प्रत्येक moderator तुम्ही तपासाव्यात म्हणून कमेंट्स अडवून ठेवू शकतो आणि users ना लपवू शकतो, आणि managing moderators तुमचे blocked words सुद्धा सांभाळू शकतात. Moderators ना YouTube Studio मध्ये तुमच्या channel चा access मिळत नाही ^[5].

तुमचे सगळे व्हिडिओ पाहणारे विश्वासू भाऊ, बहीण किंवा मित्र-मैत्रीण पहिले moderator म्हणून चांगले ठरू शकतात. सगळ्यांसमोर वाद घालण्याऐवजी गुपचूप लपवा.

Posts आणि polls: subscribers ची किमान अट नाही

Posts वापरून तुम्ही मजकूर, फोटो, GIFs, polls, quizzes, संगीत आणि व्हिडिओ शेअर करू शकता ^[8].

YouTube च्या यादीत Posts टॅब हे Standard feature (सर्वसाधारण सुविधा) म्हणून दिलेलं आहे. Channel वर कोणतीही Community Guidelines strike चालू नसेल, तर channel तयार होताच हे feature मिळतं. त्यावर रोजची एक ठरावीक मर्यादा असते, आणि तुमचा फोन नंबर verify केल्यावर ती मर्यादा वाढते ^[4].

Made for kids म्हणून set केलेल्या channels वर, किंवा supervised accounts (पालकांच्या देखरेखीखालची accounts) वर Posts उपलब्ध नाहीत ^[8].

एका poll मध्ये 4 पर्यंत उत्तरं असू शकतात, आणि एका image post मध्ये 10 पर्यंत फोटो. Post नंतरच्या वेळेसाठी schedule करता येते. एक channel 24 तासांत किती posts करू शकतो, यावरही YouTube मर्यादा घालतं ^[9].

Computer वर YouTube मध्ये sign in करा, Create (तयार करा) निवडा, मग Create post निवडा, आणि poll निवडा ^[9].

फोनवरच्या YouTube app मध्ये Create वर tap करा, मग Post वर tap करा, आणि poll निवडा.

पहिल्या post साठी poll हा सोपा पर्याय आहे. व्हिडिओच्या दोन कल्पनांपैकी एक निवडायला प्रेक्षकांना सांगा, तेही त्यांच्याच भाषेत. मग जिंकलेल्या कल्पनेवर व्हिडिओ बनवा, आणि त्या व्हिडिओत सांगा की ही कल्पना त्यांनी निवडली.

Collabs: मोठा आकडा नव्हे, जुळणारा जोडीदार शोधा

YouTube च्या collaboration टिप्स सांगतात की subscriber संख्येच्या पलीकडे विचार करा. जुळणारे प्रेक्षक, वाढीची शक्यता आणि दुसऱ्या क्रिएटरचं व्यक्तिमत्त्व, या सगळ्या गोष्टी महत्त्वाच्या असतात ^[10].

त्याच टिप्स असंही सांगतात की संपर्क करताना तुमचा message वैयक्तिक आणि थोडक्यात ठेवा, आणि दुसरा क्रिएटर ज्या मार्गाने संपर्क करणं पसंत करतो, त्याच मार्गाने तो पाठवा ^[10].

संपर्क करण्याआधी त्यांचे काही व्हिडिओ बघा. Message मध्ये त्यांचं नाव घ्या, आणि व्हिडिओच्या कल्पनेची थोडक्यात रूपरेषा द्या. एकच message copy-paste करून अनेकांना पाठवण्याऐवजी प्रत्येक क्रिएटरसाठी नवा message लिहा.

Shooting झाल्यावर दोन्ही channels वर collab चा प्रचार करा, आणि दोन्ही channels वर एकेक व्हिडिओ upload करा ^[10].

YouTube च्या Collaborations feature मुळे तुम्ही एका मोठ्या व्हिडिओवर किंवा Short वर अनेक क्रिएटर्सना आमंत्रित करू शकता. सहभागी असलेल्या सगळ्यांच्या प्रेक्षकांना तो व्हिडिओ recommend करण्याचा YouTube चा प्रयत्न असतो. कमाई व्हिडिओ post करणाऱ्या channel ला मिळते, आणि ती वाटली जात नाही ^[11].

किती collaborators आमंत्रित करता येतात, ही संख्या वेळोवेळी बदलली आहे, म्हणून आमंत्रणं पाठवताना ती YouTube Studio मध्ये तपासा. कोण shooting करणार, कोण editing करणार आणि कोणत्या channel वर व्हिडिओ post होणार, हे एका छोट्या message मध्ये ठरवून घ्या. कोणताही collab views किंवा subscribers ची हमी देऊ शकत नाही, मोठ्या channel सोबतचा collab सुद्धा नाही, आणि हा course सुद्धा नाही.

एकमेकांना subscribe करणं म्हणजे collab नव्हे. धडा 4 मध्ये सांगितल्याप्रमाणे, YouTube च्या fake engagement (खोटा प्रतिसाद) policy नुसार, समोरच्याने परत subscribe केलं तरच त्याला subscribe करण्याची ऑफर देणं, म्हणजेच sub4sub, यावर बंदी आहे ^[12].

जेव्हा प्रकरण उद्धटपणापेक्षा गंभीर असतं

कोणी तुम्हाला नेमक्या (specific) धमक्या दिल्या आणि तुम्हाला असुरक्षित वाटत असेल, तर थेट तुमच्या स्थानिक पोलिसांकडे तक्रार करा, असं YouTube सांगतं. एकाच channel वरचे बरेच व्हिडिओ किंवा कमेंट्स तुम्हाला report करायच्या असतील, तर तुम्ही तो पूर्ण channel report करू शकता ^[13].

गंभीर काहीही लपवण्याआधी किंवा काढून टाकण्याआधी screenshots घ्या, ज्यात ते शब्द, channel चं नाव आणि तारीख दिसेल. धमक्यांना उत्तर देऊ नका. घरी विश्वासातल्या एखाद्या व्यक्तीला सांगा.