खरं सांगणारे title आणि thumbnail

Title म्हणजे एक वचन

तुमचं title प्रेक्षकाला सांगतं की क्लिक केल्यावर त्याला काय मिळणार आहे. त्याला एक छोटंसं वचन समजा. चांगलं title स्पष्ट, खरं आणि फोनवर सहज वाचता येणारं असतं.

अचूक राहा. तुमचं title तुमच्या व्हिडिओशी जुळत नसेल, तर प्रेक्षक व्हिडिओ पाहणं थांबवू शकतात, आणि त्याचा तुमचा व्हिडिओ लोकांपर्यंत कसा पोहोचतो यावर परिणाम होऊ शकतो ^[1].

थोडक्यात लिहा. प्रेक्षकांना तुमच्या title चा फक्त काही भागच दिसू शकतो, म्हणून सगळ्यात महत्त्वाचे शब्द सुरुवातीला ठेवा. भागाचा नंबर आणि तुमच्या channel चं नाव (branding) शेवटी ठेवा ^[1]. Title जास्तीत जास्त 100 अक्षरांचं (characters) असू शकतं ^[2].

ALL CAPS आणि emoji जपून वापरा. एखादी भावना किंवा व्हिडिओतली एखादी खास गोष्ट ठळक करायची असेल, तेव्हाच ते वापरा ^[1].

YouTube दोन प्रकारच्या title बद्दल सांगतं. शोधणाऱ्यांसाठीचं title (searchable title) त्या विषयावर सर्च करणाऱ्या लोकांना काय पाहायला मिळणार ते स्पष्ट सांगतं. उत्सुकता जागवणारं title (intriguing title) अशा लोकांच्या मनात कुतूहल निर्माण करतं, जे तो विषय शोधत नव्हते ^[1].

कोल्हापूरमध्ये शूट केलेल्या एका खाद्य vlog चं हे आधीचं आणि नंतरचं उदाहरण पाहा:

Clickbait उलटं का पडतं

Clickbait म्हणजे असं title किंवा thumbnail, जे व्हिडिओत नसलेल्या गोष्टीचं वचन देतं.

एखादा व्हिडिओ प्रेक्षकाच्या आवडीशी जुळणारा असेल, आणि त्याचा सरासरी पाहण्याचा कालावधी (average view duration: लोक सरासरी किती वेळ पाहतात) दाखवत असेल की त्यांना तो रंजक वाटतो, तेव्हा YouTube तो व्हिडिओ सुचवतं. Clickbait व्हिडिओंचा average view duration साधारणपणे कमी असतो, त्यामुळे ते सुचवले जाण्याची शक्यता कमी असते ^[3].

YouTube creators ना असंही सांगतं की दिशाभूल करणारे, धक्कादायक किंवा कर्कश title आणि thumbnail टाळा, उदाहरणार्थ ALL CAPS किंवा उद्गारचिन्हांची रांग. अशा गोष्टींमुळे नवे प्रेक्षक दूर जाऊ शकतात, आणि काही वेळा Community Guidelines (समुदाय मार्गदर्शक तत्त्वं) मोडल्यामुळे तो कंटेंट काढूनही टाकला जाऊ शकतो ^[4].

Publish करण्याआधी स्वतःला एकच प्रश्न विचारा: कोणी क्लिक केलं, तर पहिल्या 30 सेकंदांत त्याला फसवल्यासारखं वाटेल का? उत्तर हो असेल, तर title किंवा thumbnail बदला. व्हिडिओची सुरुवात अशी कशी करायची की title चं वचन पाळलं जाईल, हे धडा 5 मध्ये आहे.

Custom thumbnails सुरू करा

Custom thumbnail म्हणजे तुम्ही स्वतः upload केलेलं चित्र. YouTube तुमच्या व्हिडिओतून काही पर्याय सुचवतं, त्यांपैकी एक निवडण्याऐवजी तुम्ही हे वापरता ^[5]. YouTube म्हणतं की सगळ्यात चांगली कामगिरी करणाऱ्या व्हिडिओंपैकी 90% व्हिडिओंमध्ये custom thumbnails असतात ^[1].

Custom thumbnails हे YouTube च्या intermediate features (मधल्या पातळीची फीचर्स) पैकी एक आहे. तुमचा फोन नंबर पडताळून (verify करून) तुम्ही ही जास्तीची साधनं सुरू करू शकता ^[6].

दिवसाला किती custom thumbnails upload करता येतील, याला मर्यादा आहे. Channel history किंवा ओळखपत्राने (ID) पडताळलेल्या channels साठी ही मर्यादा जास्त असते, आणि ती देश किंवा प्रदेशानुसार बदलू शकते. "Daily custom thumbnail limit reached" (आजची custom thumbnail ची मर्यादा संपली) असा संदेश दिसला, तर 24 तासांनी पुन्हा प्रयत्न करा [s6,s5].

भारतातल्या channels साठी, फोन पडताळणीमुळे channel च्या About पेजवर "phone verified" असं लेबलही दिसतं. भारताच्या IT Rules, 2021 चं पालन करण्यासाठी YouTube ने हे लेबल सुरू केलं ^[7].

हे कॉम्प्युटरवर किंवा फोनवर कसं करायचं, ते या धड्याच्या शेवटच्या कृतीत (activity) टप्प्याटप्प्याने दिलं आहे.

Thumbnail च्या मूलभूत गोष्टी

Custom thumbnails साठी YouTube ही मापं सुचवतं ^[5]:

सहज वाचता येईल असा बनवा

तुम्ही thumbnail वर मजकूर टाकणार असाल, तर सहज वाचता येईल असा font वापरा, आणि डिझाइनमध्ये फार गर्दी करू नका. वेगवेगळ्या डिव्हाइसवर thumbnails वेगवेगळे दिसतात, म्हणून चित्र शक्य तितकं मोठं ठेवा ^[1].

जास्तीत जास्त 3 किंवा 4 मोठे शब्द वापरा, आणि मजकूर व पार्श्वभूमी यांच्यात ठळक फरक (contrast) ठेवा. मराठीसाठी पातळ font पेक्षा ठळक (bold) देवनागरी font जास्त चांगला वाचता येतो. मग तुमचा thumbnail तुमच्याच फोनवर feed मध्ये दिसतो तेवढ्या आकारात पाहा, साधारण तुमच्या अंगठ्याएवढा. दोन सेकंदांत वाचता आला नाही, तर शब्द कमी करा.

Shorts साठी thumbnails

Shorts साठी custom thumbnails फक्त कॉम्प्युटरवरच्या YouTube Studio मध्येच लावता येतात. कॉम्प्युटरवरून Short upload करतानाच तुम्ही तो लावू शकता, किंवा upload झाल्यानंतरही लावू शकता ^[5].

तुमच्याकडे फक्त फोन असेल, तरी काही हरकत नाही. Short नेहमीसारखा upload करा, आणि घरी, कॉलेजमध्ये किंवा कामाच्या ठिकाणी कॉम्प्युटर मिळेल तेव्हा custom thumbnail लावा.

जुनं title सुधारणं

YouTube सुचवतं की जुन्या व्हिडिओंवर नवे thumbnails लावून पाहा, म्हणजे नव्या प्रेक्षकांना ते जास्त आकर्षक वाटतील ^[1]. नवं title आणि thumbnail हा जास्त views मिळवण्याचा प्रभावी मार्ग ठरू शकतो, पण जे आधीच चांगलं चाललंय ते बदलू नका, असंही YouTube सांगतं ^[4].

ज्याला कमी views मिळतात असा जुना व्हिडिओ निवडा, चांगला चालणारा नाही. आधी फक्त title बदला, म्हणजे नेमकं काय बदललं ते तुम्हाला कळेल. आणि स्वतःशी प्रामाणिक राहा: नवं title views चं वचन देऊ शकत नाही, आणि कोणतीही व्यक्ती, साधन किंवा कोर्स, अगदी हा कोर्ससुद्धा, ते वचन देऊ शकत नाही. काही व्हिडिओंना कधीच जास्त प्रेक्षक मिळत नाहीत, आणि ते साहजिक आहे.

YouTube Studio मधली A/B test

A/B test मध्ये तुम्ही एका व्हिडिओवर 3 पर्यंत titles, 3 पर्यंत thumbnails, किंवा title आणि thumbnail च्या 3 पर्यंत जोड्या तपासून पाहू शकता. YouTube सगळे पर्याय एकाच वेळी प्रेक्षकांना दाखवतं ^[8].

Test संपल्यावर, ज्या पर्यायाचा watch time share सगळ्यात जास्त असतो (म्हणजे test दरम्यान व्हिडिओच्या एकूण पाहण्याच्या वेळेतला सगळ्यात मोठा वाटा), तो सगळ्या प्रेक्षकांना दाखवला जातो. YouTube विजेता पाहण्याच्या वेळेवरून निवडतं, click-through rate वरून नाही (CTR: YouTube वर thumbnail पाहिल्यानंतर प्रेक्षकांनी व्हिडिओ किती वेळा बघितला, त्याचं प्रमाण). कारण चांगल्या title आणि thumbnail मुळे प्रेक्षकांना व्हिडिओ कशाबद्दल आहे हे समजायला मदत व्हायला हवी ^[8].

A/B test फक्त कॉम्प्युटरवरच्या YouTube Studio मध्येच चालते. एक test काही दिवसांपासून 2 आठवड्यांपर्यंत चालू शकते ^[8].

तीन संभाव्य निकाल असतात: "Winner" (विजेता), "Performed Same" (सारखीच कामगिरी) आणि "Inconclusive" (निर्णय नाही). YouTube म्हणतं की "Winner" न मिळणं साहजिक आहे. स्पष्ट विजेता नसेल, तर तुम्ही सगळ्यात आधी upload केलेला पर्यायच कायम राहतो, आणि तरीही तो तुम्ही हाताने बदलू शकता. पर्याय एकमेकांसारखेच असणं, किंवा impressions (तुमचा thumbnail किती वेळा दाखवला गेला) खूप कमी असणं, ही याची नेहमीची कारणं आहेत ^[8].

A/B test कोण वापरू शकतं

A/B test वापरण्यासाठी advanced features, म्हणजे YouTube ची सगळ्यात वरच्या पातळीची साधनं, लागतात. Channels ती कशी सुरू करतात, हे धडा 6 मध्ये समजावलं आहे ^[8]. Shorts, शेड्युल केलेले live streams, आणि Premiere संपेपर्यंत Premieres यांच्यासाठी ती चालत नाही. जे व्हिडिओ made for kids आहेत, प्रौढ प्रेक्षकांसाठी (mature audiences) सेट केलेले आहेत, किंवा private आहेत, त्यांच्यावरही ती चालत नाही ^[8].

अनेक छोट्या channels कडे अजून advanced features नसतात. त्यात काही वावगं नाही, आणि A/B test न केल्याने तुमचं काहीही नुकसान होत नाही. तुम्ही स्वतः निवडलेलं एक स्पष्ट, प्रामाणिक title हेच अजूनही मुख्य काम आहे.

अधिक माहिती: A/B test साठी YouTube च्या टिप्स

तुमच्याकडे advanced features आणि कॉम्प्युटर असेल, तर test चालवण्यासाठी YouTube या टिप्स देतं ^[8]: